● عامل موثر بر كاهش تقاضای آب شهری
در مدیریت تقاضا، روشهای مناسب برای كاهش تقاضا و مصرف آب شامل: كاهش آب به حساب نیامده، كاهش فشار آب در شبكه، تغییر و اصلاح نوع سیستم توزیع آب در شهر، اصلاح سیستم لولهكشی آب منازل، استفاده از قطعات و وسایل كاهنده مصرف آب، نرخگذاری آب و آموزش صرفهجویی در مصارف آب شهری است كه میباید از طریق ابزارهای قانونی، فنی و نیز برنامههای آگاهسازی، اطلاعرسانی و آموزش همگانی بطور فعال و مستمر پیگیری و اجرا شود.
كمبود پتانسیلهای مدیریت تقاضا، كمبود اطلاعات كافی در مورد عوامل افزایش تقاضا و الگوی بهینه مصرف آب، پایین بودن قیمت آب، تصور مردم از آب به عنوان یك كالای اجتماعی و ارزانقیمت، پایین بودن قابلیت پذیرش جامعه برای اجرای مدیریت تقاضا، عدم همكاری و هماهنگی لازم بین نهادها و سازمانهای ذیربط، مقاومت سازمانهای متولی آب، تغییر در سیستمهای سنتی خود از جمله موانع برنامهریزی و اجرای فعالیتهای مدیریت تقاضا میباشند. بسیاری از موانع ذكر شده به آسانی و به واسطه برنامههای آموزشی، ارتقای آگاهی عمومی و ابزارهای قانونی قابل رفع میباشند.
در ایران وضعیت موجود سیستم نرخگذاری آب در درجه اول تحت تاثیر ملاحظات سیاسی اجتماعی میباشد و رویكردهای مالی و اقتصادی از درجه اهمیت كمتری برخوردار است. در همه استانهای كشور به جز استان چهارمحال و بختیاری، میانگین فروش آب كمتر از قیمت تمام شده آن میباشد.
در طی سالهای ۱۳۶۵ ـ ۱۳۵۵، با افزایش ۲۵ درصدی درآمد خانوارها و افزایش ۴۵درصدی شاخا بهای كالاها و خدمات ، میانگین قیمت یك متر مكعب آب تنها ۱۴درصد افزایش یافته است.
اطلاعرسانی شفاف و افزایش آگاهی مردم در خصوص مسائل مربوط به آب از جمله هزینههای اجرایی طرحهای تامین آب، میتواند باعث تغییر نگرش در مورد استفاده از آب و صرفهجویی هرچه بیشتر آب گردد. اگر مصرفكنندگان آب و تصمیمگیرندگان، اطلاع كافی از هزینههای اجتماعی اقتصادی طرحهای تامین آب داشته باشند (غیراز عواقب و هزینههای اجمالی زیست محیطی)، علاقهمندی و رویكرد آنان به صرفهجویی بیشتر خواهد شد.
موضوع بسیار مهم در مدیریت آب شهرهایی كه انتقال بین حوزهیی یا از مسافتهای طولانی به آنها انجام میشود این است كه قبل از طراحی، اجرا و بهرهبرداری از این پروژهها، مطالعات جامع آب شهری انجام شود. چراكه با انتقال آب و افزایش مصرف آب این شهرها، مساله كمبود آب فقط در كوتاه مدت حل خواهد شد.
از این رو، انجام مطالعات نحوه مناسب توزیع آب در شهر و دیگر روشهای مدیریت تقاضا همزمان با عرضه آب بیشتر، گامی است ضروری برای پایداری سیستم آب شهری دراز مدت.
● كشاورزی
از مجموع ۹۵ میلیارد متر مكعب آب استحصالی سالانه در ایران، بیش از ۸۷میلیارد مترمكعب آن در بخش كشاورزی و برای آبیاری ۵/۷ میلیون هكتار سطح زیر كشت آبی شامل ۳/۶ میلیون هكتار زمین زراعی و ۲/۱میلیون هكتار باغ مصرف میشود.
در حال حاضر راندمان آبیاری كه عمدتاً به صورت غرقابی میباشد، بین ۳۰الی ۴۰درصد تخمین زده میشود و میزان مصرف آب برای آبیاری محصولات مهم كشاورزی نیز در مقایسه با مصرف متوسط جهانی بسیار بالا است.
متاسفانه در بخش كشاورزی تاكنون اقدامات به عمل آمده در جهت افزایش راندمان آبیاری، به نظر میرسد بیفایده بوده است و با اینكه بارها كارشناسان امر درخصوص پایین بودن راندمان آبیاری اراضی كشاورزی تذكر دادهاند ولیكن اتفاق خاصی روی نداده است. لذا به نظر میرسد متولیان امر در وهله نخست میباید نسبت به تعیین الگوهای كشت بهینه متناسب در نقاط مختلف جغرافیایی كشور از میزان بارندگی و نیاز آبی گیاهان اقدام كنند.


نظرات شما عزیزان: